سیستم عصبی مرکزی با ارتباط بین میلیاردها سلول عصبی شکل می گیرد که فعالیت آنها توسط فرایندهای شیمیایی و الکتریکی کنترل

می شود در طول تاریخ دانشمندان همواره تلاش می کرده اند تا با هدف ارتقا عملکرد انسان درمان بیمارهای نورولوژی و روانپزشکی و

همچنین درک بهتر فیزیولوژی مغز این فرایندهای الکتریکی را تغییردهند برای مثال در دوران باستان اژدرماهی را روی سر می گذاشتند تا

از ایمپالس های الکتریکی برای اهداف درمانی استفاده کنند

گروهای تحقیقاتی مستقل از سال 2000 در مطالعات نشان دادند کهtDCS می تواند باعث تغییر منطقه ای و فرا منطقه ای در تحریک

پذیری مغز حتی پس از قطع تحریک شود در نتیجه این تغییرات نوروفیزولوژیک عملکردهای گوناگون مغز مانند پاسخ های حرکتی

یادگیری حافظه فرایندهای تداعی و دیگر فرایندهای شناختی را تحت تاثیر قرار می دهد در واقع یک ابزار تغییر در عصب است که

اثر تسهیلی یا مهاری تحریک بر مغز تا ساعت ها پس از مداخله ماندگار است همچنین این روش بدون درد بوده و می تواند با

فعالیت حرکتی یا شناختی انجام شود

tDCS تفاوت هایی با سایر روش ها مانند تحریک فراجمجه ای جریان مغناطیسی (TMS) دارد TMS معمولا باعث سردرد

می شود ولی درtDCS چنین علامتی نادر است . TMS یک دستگاه به نسبت پر سر وصدا است ولی tDCS هیچ صدایی ندارد

مکانیسم اثرTMSبه نحوی است که باعث تولید پتانسیل عمل میشود ولی در tDCS تغیرات پتانسیل استراحت غشا به حد آستانه

نمیرسد

آشنایی با تحریک الکتریکی مغز

تحریک الکتریکی مغز یک اصطلاح عمومی است که چند روش مختلف از جمله تحریک فراجمجمه ای با جریان الکتریکی مستقیم (tDCS)، تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای با جریان نویز تصادفی (tRNS) و تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای با جریان متناوب (tACS) را دربرمی گیرد. متداول ترین نوع تحریک الکتریکی مغز، tDCS است که استفاده از آن در مطالعات و کاربردهای بالینی در 15 سال اخیر به صورت نمائی افزایش یافته است.

طرز کار tDCS چگونه است؟

این دستگاه دارای یک باطری 9 ولتی است و جریان مستقیم حداکثر 2میلی آمپر ایجاد می کند، که توسط سیم ها به دو عدد سنسور یا الکترود هدایت می شود . این الکترودها در داخل یک پارچه اسفنجی که با محلول آب نمک خیس شده قرار میگیرند تا هدایت جریان الکتریکی بهتر شود. الکترودهای مزبور که یکی قطب مثبت (آند) و دیگری قطب منفی (کاتد) است روی پوست سر قرار داده می شود .

تعداد جلسات و فاصله بین جلسات tDCS چگونه تنظیم می شود؟

براساس نوع درمان متفاوت است. معمولا تعداد جلسات tDCS حداقل 10 جلسه می باشد. فاصله بین جلسات نیز 24ساعت بوده و در بعضی موارد فاصله بین جلسات بیشتر و یا کمتر نیز می شود.

آثار تحریک مغز تا چه زمانی باقی می‌ماند؟

آثار تحریک الکتریکی مغز را به می‌توان دو دسته تقسیم کرد:

کوتاه مدت: اثر فوری و کوتاه مدت این نوع تحریک را می‌توان بلافاصله با تغییری که در میزان تحریک پذیری سلول‌های مغز رخ می‌دهد (بازداری یا تحریک نواحی مختلف مغزی)، مشاهده و اندازه گیری کرد و تا یک و نیم ساعت به طول انجامد.

بلند مدت: تحقیقات متفاوت نشان می‌دهد آثار بدست آمده از تحریک الکتریکی مغز در درمان اختلالات مختلف می‌تواند تا مدت قابل توجهی باقی بماند. برای مثال در مورد افسردگی، ثابت شده است که اثرات درمانی آن تا چند ماه پایدار است البته تحقیقات نشان می‌دهد استفاده از جلسات تقویت کننده تحریک الکتریکی در ماه‌های بعد (هر هفته یا دو هفته یکبار) در حفظ اثرهای درمانی بدست آمده بسیار مفید است.

عوارض جانبی این روش چیست؟

این روش درمانی هیچ عارضه جانبی پایدار ندارد. شایع‌ترین عوارض آن عبارتند از خارش و سوزش در ناحیه الکترودها و یا سردردهای گذرا. توصیه می‌شود اگر قرار است الکترود بر روی پیشانی قرار گیرد آن ناحیه تمیز و پاک و عاری از کرم و مواد آرایشی باشد.